Çevre kirliliği
1 sene önce

Çevre Kirliliği ve Etkileri

Dünyanın En Temel Sorunu: Çevre Kirliliği ve Çeşitleri

Çevre, insanların hayatında büyük bir önem arz etmektedir. Fakat insanlar, bu hayati öneme rağmen çevreye büyük zararlar vermektedirler. Günümüz insan yaşamında var olan pek çok faaliyet, çevreyi oldukça kirli bir hâle getirmiştir. Çevrede meydana gelen kirlilikler sonucunda hastalıklar baş göstermiştir. Bu hastalıklar sadece fizyolojik olarak değil, psikolojik olarak insan ve diğer canlıların hayatında bozulmalar meydana getirmiştir.

İçindekiler;
  • Çevre Kirliliği
  • Çevre Kirliliğinin Genel Nedenleri Nelerdir?
  • Çevre Kirliliğinin Çeşitleri Nelerdir?
  • Hava Kirliliği
  • Hava ve Hava Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler
  • Hava Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?
  • Hava Kirliliğinin Canlı Sağlığına Etkisi
  • Su Kirliliği
  • Su ve Su Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler
  • Su Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?
  • Su Kirliliğinin Sağlığa Etkisi
  • Toprak Kirliliği
  • Toprak ve Toprak Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler
  • Toprak Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?
  • Toprak Kirliliğinin Sağlığa Etkisi
  • Işık Kirliliği
  • Işık ve Işık Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler
  • Işık Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?
  • Işık Kirliliğinin Sağlığa Etkisi
  • Gürültü Kirliliği
  • Gürültü ve Gürültü Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler
  • Gürültü Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?
  • Gürültü Kirliliğinin Sağlığa Etkisi
  • Görüntü Kirliliği
  • Görüntü ve Görüntü Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler
  • Görüntü Kirliliği Nedenleri Nelerdir?
  • Görüntü Kirliliğinin Sağlığa Etkisi
  • Çevre Kirliliğini Önlemek İçin Neler Yapılmalıdır?
çevre kirliliğinin etkileri

çevre kirliliğinin etkileri

Çevre Kirliliği

Çevre, insanın var olarak yaşamsal faaliyetlerini sürdürdüğü ortamdır. Çevre kirliliği, çevrenin doğal olmayan yollarla doğrudan ya da dolaylı bir biçimde insan faktörüyle bozulma durumudur.

Çevre Kirliliğinin Genel Nedenleri Nelerdir?

Genel hatlarıyla; çevre kirliliğine sebep olan faktörler aşağıdaki gibi listelenebilir.

  • Doğada plansız bir şekilde yapılan işlemlerin yarattığı tahribat
  • Sanayileşme ve endüstrileşme işlemleri
  • Usulsüz doğal kaynak kullanımları

Bu maddeler, çevre kirliliğine etki eden ana etmenler olup çevre kirliliğinin türüne göre birçok etmen listelenebilir.

Çevre Kirliliğinin Çeşitleri Nelerdir?

Çevre kirliliği, genel olarak 6 gruba ayrılmaktadır. Bu gruplar aşağıda listelenmiştir.

  1. Hava Kirliliği
  2. Su Kirliliği
  3. Toprak Kirliliği
  4. Işık Kirliliği
  5. Gürültü Kirliliği
  6. Görüntü Kirliliği

Bu maddeleri tek bir çatı altında toplamak oldukça zordur. Bu kirlilik çeşitlerinin ayrıntılı bir incelemesi, aşağıdaki yazıda bulunmaktadır.

  1. Hava Kirliliği

Hava ve Hava Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler

Hava, dünyayı çepeçevre sararak atmosferi oluşturan doğal bir kaynaktır. Atmosfer içerisinde barınan havanın genel olarak bileşim maddeleri aşağıda listelenmiştir:

  • %78,084 Azot (N2)
  • %20,946 Oksijen (O2)
  • %0,930 Argon (Ar)
  • %0,034 Karbondioksit (CO2)

Hava kirliliği, katı, sıvı ya da gaz formlarda bulunan canlı sağlığına zarar veren yabancı maddelerin havada asılı kalma durumudur. Bu maddeler, miktarı fazla olup yoğun bir şekilde uzun süre havada kaldığı zaman canlı yaşamına pek çok hastalık getirmektedir.

Hava Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?

İnsanlar için olmazsa olmaz niteliğindeki hava, pek çok faktörden dolayı kirlenmekte ve bu kirlilik insan yaşamına çok büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Hava kirliliğinin genel nedenleri aşağıda listelenmiştir:

  • Kalitesiz kömür kullanımı sonucu oluşan yabancı maddelerin havaya karışması
  • Çarpık kentleşme sonucu kalabalık ortamlarda oluşan zararlı madde ve bulaşıcı hastalıklar
  • Motorlu taşıt kullanımı sonucunda meydana gelen egzoz gazlarının havaya karışması
  • Sanayi ya da endüstrilerde açığa çıkan gaz formlarının havaya karışması

Hava Kirliliğinin Canlı Sağlığına Etkisi

Hava kirliliği sonucunda oluşan hastalıklar aşağıda listelenmiştir.

  • Astım
  • Alerji
  • KOAH
  • Kanser

Bu hastalıklar genel hastalıklar olup bunların dışında da meydana gelen hastalıklar bulunmaktadır. Hava kirliliği, canlılarda genel olarak solunum yollarını etkilemektedir.

  1. Su Kirliliği

Su ve Su Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler

Su, iki hidrojen bir oksijen atomunun birleşerek oluşturduğu renksiz, saydam ve kokusuz bir sıvıdır. Su kirliliği, katı, sıvı ya da gaz formlarda bulunan yabancı maddelerin su içerisine karışması sonucunda suyun yapısında meydana gelen bozukluk durumudur.

Su Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?

Su, dünyadaki tüm yiyecek, içecek ve canlıların temelini oluşturduğundan canlı hayatında önem taşıyan doğal bir kaynaktır. Bu yüzden su kirliliği, canlı ekolojisini oldukça kötü etkilemektedir. Su kirliliği, genel olarak aşağıdaki atıkların suya karışması sonucu meydana gelmektedir.

  • Konut yapım malzemelerinin atıkları
  • Endüstri ve sanayi atıkları
  • Termik santral atıkları
  • Gübre atıkları
  • Kimyasal madde atıkları
  • Çöp atıkları

Su Kirliliğinin Sağlığa Etkisi

Su kirliliği sonucunda oluşan hastalıklar aşağıda listelenmiştir.

  • Kolera
  • Sanlık
  • Tifo
  • İshal
  • Dizanteri
  • Çocuk felci
  • Tulameri

Bu hastalıklar genel hastalıklar olup bunların dışında da meydana gelen hastalıklar bulunmaktadır. Su kirliliği, canlılarda genel olarak sindirim ve boşaltım yollarını etkilemektedir.

  1. Toprak Kirliliği

Toprak ve Toprak Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler

Toprak, canlıların beslenme ihtiyacının üretildiği, yiyeceklerin ve canlıların yaşam alanının temel merkezidir. Toprak kirliliği, toprağın içerisine ekosistemi bozacak yabancı katı, sıvı ya da gaz formlarda bulunan maddelerin karışması durumudur.

Toprak Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?

Genel olarak ele alınırsa; toprak kirliliğini meydana getiren etmenler, hava ve su kirliliğini meydana getiren etmenlerin toplamıdır. Toprak kirliliğine neden olan etmenler aşağıda listelenmiştir.

  • Kimyasal gübre ve tarım ilacı atıkları
  • Ağır metal atıklar
  • Egzoz gazı atıkları
  • Ev atıkları
  • Endüstri ve sanayi atıkları
  • Erozyon

Toprak Kirliliğinin Sağlığa Etkisi

Toprak kirliliği sonucunda oluşan hastalıklar aşağıda listelenmiştir.

  • Kolera
  • Para Tifo
  • Şarbon
  • Veba
  • Kuduz
  • Şap

Bu hastalıklar genel hastalıklar olup bunun dışında da hastalıklar bulunmaktadır. Toprak kirliliğinden daha çok hayvanlar ve bitkiler etkilenmektedir. Bu bağlamda; hayvan ve bitki ekolojisinin bozulması da insan sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir.

  1. Işık Kirliliği

Işık ve Işık Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler

Işık, dünyanın aydınlanmasını ve canlıların görmesini sağlayan bir olgudur. Doğal olarak güneş ve yapay olarak insan yapımı ampuller, birer ışık kaynağıdır. Işık kirliliği, gereksiz ve fazla aydınlatmalar sonucu görme olgusuna zarar verilmesi durumudur. Özellikle insan dışındaki canlıların hayatında olumsuz bir etki yaratmaktadır. Örneğin; kuşların göç edebilmek için Ay’ın konumuna bakmaya ihtiyacı bulunmakta. Fakat aşırı aydınlatma görme olgusuna zarar verdiğinden kuşlar, Ay’ı yapay aydınlatmalardan ayırt edemez. Bu yüzden kuşlar göç edemez ve sonuç olarak ölürler.

Işık Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?

Işık kirliliğinin genel nedenleri aşağıda verilmiştir.

  • Plansız kentleşme sonucu aydınlatmanın artırılması ve bunun sonucunda bakiye ışık oluşumu
  • Aydınlatma sistemlerinin yanlış yerlere kurulması
  • Yanlış aydınlatma sistemlerinin kullanılması

Işık Kirliliğinin Sağlığa Etkisi

Bu kirlilik, canlı yaşamında daha çok görme sağlığında olumsuz rol oynayarak görme ile ilgili bozukluklar ortaya çıkarmaktadır. Ayrıca, uykusuzluk ya da psikolojik problemlerin gelişmesine neden olmaktadır.

  1. Gürültü Kirliliği

Gürültü ve Gürültü Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler

Gürültü, yüksek seviyede ses anlamına gelmektedir. Gürültü kirliliği, yüksek seviyede seslerin atmosferde yayılarak canlı hayatını olumsuz etkileme durumudur.

Gürültü Kirliliğinin Nedenleri Nelerdir?

Gürültü kirliliğinin genel nedenleri aşağıda verilmiştir.

  • Göç alımları sonucu kalabalıklaşan şehirlerdeki yoğun trafik
  • Endüstri ve sanayi araçlarının gürültüleri
  • Gereksiz klakson çalımı
  • TV, konser, düğün vb. unsurlardan kaynaklı gürültüler

Gürültü Kirliliğinin Sağlığa Etkisi

Bu kirlilik, canlı yaşamında daha çok işitme sağlığında olumsuz rol oynamaktadır. Ayrıca bu kirlilik, beyin sıvısı basıncının azalmasına neden olmaktadır. Psikolojik olarak öfke ve stres gibi olumsuzlukları artırmaktadır.

  1. Görüntü Kirliliği

Görüntü ve Görüntü Kirliliği Hakkında Genel Bilgiler

Görüntü, canlıların görme duyusunu kullanarak algıladığı ortamdır. Görüntü kirliliği, canlıların görmekten rahatsızlık duyduğu ortamların genel durumudur.

Görüntü Kirliliği Nedenleri Nelerdir?

Görüntü kirliliğinin genel nedenleri aşağıda verilmiştir.

  • Artan göçler sonucu meydana gelen çarpık kentleşme
  • Düzensiz mimari ya da imar projelerinin hayata geçirilmesi
  • Doğanın tahrip edilmesi
  • Yanlış çevre düzenleme araçlarının kullanımı
  • Çevre düzenleme işlemlerinin yanlış bir şekilde yapılması

Görüntü Kirliliğinin Sağlığa Etkisi

Bu kirlilik daha çok psikolojik rahatsızlıklara neden olmaktadır.

Çevre Kirliliğini Önlemek İçin Neler Yapılmalıdır?

Çevre kirliliğini önlemek için aşağıda listelenen genel adımlar uygulanabilir.

  • Çevre kirliliği hakkında eğitim vererek halkın bilinçlenmesini sağlamak
  • Çevre kirliliğine neden olan etmenleri, alternatif seçenekler varsa kullanmamak
  • Çevre temizliğine önem verme amaçlı olarak geri dönüşüm sistemi kullanmak
  • Kentsel dönüşümlerde, her kirlilik faktörünün göz önünde tutularak düzen sağlamak
  • Temiz enerji ve doğal kaynak sistemleri kullanmak
  • Kirlilikleri önleyip kirlilik yaratmayacak teknolojik sistemleri, hayatın her alanına kurmak

 

 

 

 

Paylaşın

Yorumlar (1 Yorum)

  • gürcan

    Ekim 24, 2020 - 12:30 pm

    Bu kadar kapsamlı anlaşılır ve açıklayıcı bir makale bulamamıştım. ödevim için iyi bir kaynak oldu teşekkür ederim

iklim değişikliği
Tukeniyoruz.com ekolojik dengenin korunması gerektiğine inanan ve bu inanç doğrultusunda hareket ederek, doğal kaynakların hızla tüketildiği dünyamızın durumunu gözler önüne sermek için kurulmuştur. Sitemizdeki yazılar birçok kaynak araştırılarak derlenmektedir. Sitemiz kaynak gösterilerek yapılan hiçbir paylaşımda sorumluluk kabul edilmeyecektir.