Çevre Yönetimi Standartları ve Sertifikaları

Çevre Yönetimi

Dünya’da insanoğlu varlık göstermeye başladığından beri üretim ve tüketim odaklı olmaya başlamış ve bu algı sürekli olarak devam etmiştir. İlk günlerden bugüne kadar tüketimdeki talep artışları arzda da artış yaşanmasını sağlamıştır. Bu artışı karşılamak için sürekli olarak yeni üretim süreçlerin ve proseslere odaklanılmıştır.

İnsanın üretme kabiliyetinin sürekli olarak gelişmesi ve bu olgunun her şeyden üstün tutulması beraberinde farklı sorunları da getirmiştir. İnsan faaliyetlerinin sürekli olarak ve kontrolsüzce artması çevresel faktörlerin geri planda kalmasına ve önemsi görülmesine sebep olmuştur.

Çevresel faktörlerin göz ardı edilmesi mümkün olmayacak seviyelere gelene kadar bu düzen devam etmiştir ve en sonunda yaşanan önemli krizler çevre yönetiminin ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

İçindekiler;

  • Çevre Yönetimi Nedir?
  • Çevresel Parametreler Neden Önemli?
  • Çevresel Parametreleri Olumsuz Etkileyen Faaliyetler
  • Devletlerin Çevre Yönetimi Politikaları
  • Çevre Yönetiminde Devlet Teşvikleri
  • Firmaların Çevre Bilinci Üzerine Çalışmaları
  • Çevre Yönetimi Standartları
  • Çevre Yönetim Sertifikaları

Çevre Yönetimi nedir

Çevre Yönetimi Nedir?

İnsanların sürekli olarak artan ve sınır tanımayan faaliyetleri elbette ki talepleri karşılamak açısından önem arz etmektedir. Bu büyüme ve faaliyetlerdeki artış süreci uzun yıllardır en düşük maliyetle yapılmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda pek çok orman ortadan kaldırılmış, doğal dengeye önemi olan olgular göz ardı edilmiştir.

Çevresel faktörlerin ne kadar önemli olduğu da dünyanın farklı çevresel sorunlar sebebiyle yaşanamayacak hale gelme ihtimali ortaya çıktığında net bir şekilde anlaşılmıştır. Bu doğrultuda çevresel parametrelere dikkat edilmeden yapılan tüm faaliyetlerin dünyanın ve buna bağlı olarak da insanlığın ömrünü kısalttığı bilinmesi gereken bir gerçektir.

Günümüzde insanların pek çok faaliyeti çevreye büyük zararlar vermektedir. Ortaya çıkan atıkların yeterli seviyelerde ve olması gerektiği gibi yok edilmemesi, atık üretim hızının sürekli olarak artması gibi sebeplerle çevresel parametreler son derece dengesiz bir hale gelmiştir.

Çevresel Parametreler Neden Önemli?

Dünya’nın üzerinde gerçekleşen tüm doğal olaylar fiziksel ve kimyasal bir denge içindedir. Bu dengenin insan müdahaleleri ile bozulması çevrenin de bozulmasına ve buna bağlı olarak da insanların yaşamına uygun, doğal ortamın yok olmasına sebep olmaktadır.

Ormanların yok olması, su kaynaklarının yüksek toksik içeriklerle kirletilmesi ya da yok edilmesi, deniz ve okyanusların kirlenmesi gibi durumlarda çevresel parametreler insanlar için zararlı bir hal almaktadır. Bu parametrelerin doğal dengesinden çıkarak kontrolsüzde değişmesi tüm insanlığın yok olmasına sebep olabileceği için büyük öneme sahiptir.

Çevresel Parametreleri Olumsuz Etkileyen Faaliyetler

Çevresel parametreleri olumsuz etkileyen pek çok insan faaliyeti vardır. Bunlar:

  • Bilinçsiz şehirleşme
  • Bilinçsiz yapılanma
  • Doğal kaynakların istismarı
  • Üretim arz kaygıları
  • Ekonomik büyüme kaygıları
  • Ülkeler arası güç rekabetleri
  • Firmalar arası rekabetler

gibi ana maddeler şeklinde sıralanabilir. Bu maddelerin de pek çok alt faktörü bulunmaktadır. Genel olarak ülkelerin ve firmaların dengesiz bir politika ile üretim yaparak çevresel faktörleri göz önüne almamaları bu sorunlara yol açmaktadır.

İnsanların ihtiyaçlarını karşılayan bu gibi faaliyetler elbette ki durdurulamaz. Aksine bu faaliyetlerdeki sürekli olarak büyüme devam etmek zorundadır. Bu noktada uygulanması gereken en önemli durum çevre bilincidir. Çevre bilincinin arttırılması için de iyi bir çevre yönetimi bilgisine sahip olmak zorunludur.

Devletlerin Çevre Yönetimi Politikaları

Çevresel faktörlerdeki bu önlenemez ve göz ardı edilemez bozulma fark edildikçe pek çok devlet çevre yönetimi bilinci kazanmaya başlamıştır. Dünya üzerindeki sürekliliğin sağlanması ve devam ettirilebilmesi için çevre yönetiminin önemini fark eden pek çok devlet hem kendi faaliyetlerini hem de firmaların faaliyetlerini belirli çerçeveler içinde sınırlamaya başlamıştır.

Yasal zorunluluklar ile pek çok zararlı çevresel etki minimum seviyeye çekilmekte ya da tamamen ortadan kaldırılmaktadır. Bunun için devletler belirli yasalar çıkarmaktadır.

  • Firma atıklarının geri dönüştürülebilir hale getirilmesi
  • Geri dönüşüm faaliyetlerinin arttırılması
  • Hava kirliliğine sebep olabilecek atıkların filtrelenmesi
  • Su kirliliğine sebep olan atıkların tamamen filtrelenerek su kaynaklarına salınması
  • Yenilenebilir enerji kullanımının arttırılması

gibi uygulamalar pek çok ülkede yasal zorunluluk haline getirilmiştir.

Çevre Yönetiminde Devlet Teşvikleri

Çevre yönetimine önem veren pek çok devlet firmalara belirli teşvikler uygulamaktadır. Bu teşviklerin büyük bir kısmı maddi olarak uygulanmaktadır. Bunlara örnek olarak yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını arttıran firmalara vergi indirim uygulaması, firmaların çevre dostu politikalar izlemeleri durumunda tanınan ekstra haklar verilebilir.

Her ne kadar teşvikler çevre bilincinin artmasında son derece işe yarasa da bazı durumlarda cezalar da gerekli olmaktadır. Devletlerin çizdiği yasal çerçevenin dışına çıkan firma ve şahıslara yüklü para cezaları kesilerek yasaların uygulanması sağlanmaktadır. Bazı durumlarda bu cezalar tesisin mühürlenmesine kadar gidebilmektedir.

Firmaların Çevre Bilinci Üzerine Çalışmaları

Tahmin edilebileceği üzere günümüzde çevre kirliliğine en çok sebep olan birimler üretim tesisleridir. Devasa miktarlarda üretim yapan tesislerin hammaddeleri hem de atıkları devasa boyutlardadır. Bu atıkların düzgün bir çevre yönetimi ile yönetilmemesi durumunda pek çok bölgede çevre sorunları baş göstermektedir.

Fabrikalardan kaynaklı çevre sorunları yaygın görülen bir durum olsa da son yıllardı sıkı şekilde denetlenmektedir. Bu sorunlara örnek olarak başta Amerika olmak üzere pek çok ülkede tesislerin aşırı derecede zararlı atıklarını su kaynaklarına bırakmaları üzerine su kaynaklarının zehirli hale gelmesi ve pek çok kişinin hastalanması ya da ölmesi örnek verilebilir.

İnsan sağlığı başta olmak üzere doğal dengeyi bozan hiçbir uygulama kabul edilemez. Bu politika bazı firmalar tarafından benimsenmiş olsa da maalesef pek çok firma bu uygulamaları bir zorunluluk olduğu için yapmaktadır. Firmalarda çevre bilincinin tam anlamıyla uygulanması için bu alanda uzman personelin bulunması son derece önemlidir.

Firmalarda çevre bilinci hammaddenin alımı ve üretimin planlanmasından başlayarak atıkların filtrelenmesi ve imha edilmesine kadar devam etmektedir. Bu noktada başta mühendisler olmak üzere pek çok meslek dalının çevre mühendisleri ile ortak çalışmalar yürütmesi gerekmektedir. Aksi taktirde yapılacak yanlış uygulamalarda yüklü cezalar alma ihtimali son derece yüksek olacaktır.

Çevre Yönetimi Standartları

Çevre yönetiminin bilinçsiz yapılması mümkün değildir. Bu konuda yeterli bilincin oluşması için tüm dünyada geçerli olacak standartlar ile belirtilmektedir. Bu standartlar Amerika ve Avrupa birliğinde farklı isimlere sahiptir ve uygulanış biçimleri farklıdır. Buna rağmen standartların uygulanması çevre yönetimi açısından son derece önemlidir.

Ülkemizde kabul edilen çevre yönetimi standartlarından ISO 14001 temelde 5 prensip üzerine kurulmuştur. Bu prensipler:

  1. Taahhüt ve Politika
  2. Sistem Planlama
  3. Uygulama ve İşlem
  4. Kontrol ve Düzeltici Faaliyet
  5. Sistem Gözden Geçirme ve Geliştirme

olarak sıralanmaktadır. Bu prensipler çevre yönetiminin sistematik bir şekilde uygulanması açısından çevre yönetim uzmanları tarafından hazırlanmıştır. Belirli sektörlerde faaliyet gösteren firmaların bu sertifikaya sahip olmaları zorunludur.

Çevre Yönetim Sertifikaları

Günümüzde pek çok firma birçok alanda farklı sertifikalar almaktadır. Bu sertifikaların bir kısmı devlet tarafından zorunlu tutulmaktadır. Firmanın hizmet ettiği sektöre de bağlı olarak farklı sertifikaların alınması zorunlu olabilmektedir.

Çevre yönetim sertifikaları da dünya çapında uygulanan ve alınması zorunlu sertifikalardandır. Birçok ülke topraklarında faaliyet gösteren firmaların belirli standartlara tabi olacak şekilde çevre yönetimi yapmasını zorunlu koşmaktadır.

Çevre yönetim sertifikalarının alınması zorunlu olduğu gibi çevresel faktörlere zarar verebilecek faaliyetlerde bulunan firmaların bu faaliyetleri düzenleyen ve çevre yönetimini uygulayan personeller çalıştırması da zorunludur.

Paylaşın

iklim değişikliği
Tukeniyoruz.com ekolojik dengenin korunması gerektiğine inanan ve bu inanç doğrultusunda hareket ederek, doğal kaynakların hızla tüketildiği dünyamızın durumunu gözler önüne sermek için kurulmuştur. Sitemizdeki yazılar birçok kaynak araştırılarak derlenmektedir. Sitemiz kaynak gösterilerek yapılan hiçbir paylaşımda sorumluluk kabul edilmeyecektir.