enerji kaynakları
12 ay önce
12 ay önce

Enerji Kaynakları Nasıl Sınıflandırılır?

Enerji Kaynakları  

Enerji Dünya’da tüm ülkelerin en çok ihtiyaç duyduğu ürünlerden biridir. Temel ihtiyaçlarını karşılayan tüm ülkeler gelişmek ve zenginleşmek için enerjiye ihtiyaç duymaktadır. Pek çok ülke bu nedenle enerji kaynakları arayışına girmiştir.

Öncelikle enerjinin ne olduğunu anlamak gerekir. Enerji bir işi yapabilmek için ihtiyaç duyulan kaynak olarak tanımlanabilir. Dünya üzerindeki farklı kaynakların işlem görmesi üzerine enerji elde etmek mümkündür.

Yüzyıllardır Dünya üzerinde kullanılan enerji kaynaklarının büyük kısmı genellikle çevre dostu kaynaklar değildir. Fosil yakıtların kullanımı uzun yıllardır büyük bir artış göstermiştir ve hala bu artış devam etmektedir. Fosil yakıtlar sera gazları emisyonu anlamında çevreye zararlı olduğu için küresel anlamda sera gazı emisyonunu azaltmak için fosil yakıt kullanımına kısıtlamalar gelmektedir.

enerji kaynakları

enerji kaynakları

İçindekiler;

  • Enerji Kaynakları Nasıl Sınıflandırılır?
  • Tükenebilirlik Durumuna Göre Enerji Kaynakları
  • Birincil ve İkincil Enerji Kaynakları
  • Yeraltı ve Yerüstü Enerji Kaynakları
  • Dünya’nın Enerji İhtiyacı
  • Enerji Kaynaklarının Ekonomik Boyutu
  • Enerji Kaynaklarının Çevresel Boyutu
  • Elektrik Enerjisinin Avantajları
  • Nükleer Santraller

Enerji Kaynakları Nasıl Sınıflandırılır?

Enerji kaynaklarını en temel iki sınıfa ayırmak gerekirse yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynakları olarak ayırmak doğru olacaktır. Bu ayrım farklı alt gruplara sahip olsa da en temel iki sınıf olarak tüm dünyada kabul görmektedir.

Tükenebilirlik Durumuna Göre Enerji Kaynakları

Enerji kaynaklarının bir kısmı tükenir nitelikte olsa da bir kısmı kendini yüksek hızda yenilemektedir. Bu nokta yapılması gereken tanımlar vardır.

  1. Yenilenebilir Enerji: Bir enerji kaynağının yenilenebilir olması için kullanım hızına eşit ya da daha yüksek hızda kendini yenilemesi gerekir. Bu durum aslında tamamen tüketilmesi ya da bitirilmesi mümkün olmayan kaynakları ifade etmektedir. Bunlara örnek olarak güneş enerjisi, rüzgar enerjisi, hidroelektrik enerjisi ve hidrojen enerjisi örnekleri verilebilir.
  2. Yenilenemeyen Enerji: Bu enerji kaynaklarının kendilerini yenileme hızları tüketim hızlarından daha düşüktür. Yani dünya üzerinde belirli rezervlere sahip olan ve milyonlarca yıl içinde oluşan bu enerji kaynakları tüketilme sürecinde aynı hızda yerlerine yenisini ekleyemez. Bunun en büyük örneği elbette fosil yakıtlardır. Fosil yakıtların yeni rezerv keşifleri ile daha uzun süreler kullanılabilmesi mümkün olsa da rezervlerin oluşma hızı tüketim hızından çok daha düşük olduğu için kaynaklar mutlaka tükenecektir. Bu tür enerji kaynaklarına örnek olarak kömür, petrol ve doğalgaza ek olarak nükleer enerji kaynaklarından uranyum ve toryum verilebilir.

Birincil ve İkincil Enerji Kaynakları

Birincil enerji kaynakları bir kaynağın tüketim zincirindeki ilk hammaddesi olarak açıklanabilir. Kaynaktan elde edildiği haliyle kullanılan bu tip yakıtlar herhangi bir ek işleme tabi tutulmadan oldukları gibi kullanılabilirler. Bu tip kaynaklara örnek olarak kömür ve nükleer enerji verilebilir.

İkincil enerji kaynakları ise doğal halleri direkt olarak bir enerji kaynağı olarak kullanılamayan ve farklı işlemlere tabi tutularak kullanılan ürünlerdir. Bu tip ürünler için farklı tesisler kurularak işlemler uygulanmaktadır. Örneğin ham petrolün rafinerilerde işlenerek benzin ve mazot gibi yakıtlara dönüştürülmesi gerekir. Yine bu gruba örnek olarak elektrik, kok kömürü ve LPG gibi yakıtlar örnek verilebilir.

Yeraltı ve Yerüstü Enerji Kaynakları

Yeraltı enerji kaynakları uzun yıllardır geniş çaplı olarak kullanılan kaynaklardır. Bu kaynaklar çok uzun yıllar boyunca fosil ve biyolojik atıkların belirli basınç altında toprak altında kalmasıyla oluşur. Bu gruba örnek olarak petrol, kömür, doğalgaz gibi çok bilinen ve popüler olan kaynaklar verilebilir. Bu kaynaklar dünyanın enerji ihtiyaçlarının büyük kısmını karşılar durumdadır.

Yerüstü kaynaklar ise daha çok yenilenebilir enerji kaynaklarıdır. Güneş ve rüzgar enerjisi gibi kaynaklar direkt olarak yeryüzünden elde edilmektedir.

Dünya’nın Enerji İhtiyacı

Dünya nüfusu her geçen yıl artmaktadır. 7.5 milyar insan dünya üzerinde yaşamaktadır ve bu kadar kalabalık bir nüfusun ihtiyaçlarını karşılamak için pek çok fabrika faaliyet göstermektedir. Pek çok ülkede enerji tüketiminin önemli bir kısmını fabrika ve işyerleri yapmaktadır. Yüksek enerji gerektiren faaliyetleri sebebiyle fabrikaların yeterli enerjiyi düşük maliyetlerle elde etmeleri son derece önemlidir.

Buna ek olarak yine artan dünya nüfusu ile birlikte daha çok kişi enerji gerektiren faaliyetler yapmaktadırlar. Dünyanın pek çok yerinde insanlar ısınmak için doğalgaz ya da kömür, araçları için petrol kullanmaktadır. Bu kaynaklara olan ihtiyaç her geçen yıl artmaktadır ve insan nüfusunun artmasıyla birlikte artmaya da devam edecektir.

Fosil kaynakların sınırlı ömre sahip olması nedeniyle enerji kaynaklarının düzgün kullanılması ve alternatif kaynakların üretilmesi son derece önemlidir. Tüm dünyanın fosil yakıtlara bağlı bir gelecek beklentisinde olması ilerleyen yıllarda dünyanın enerji ihtiyacının büyük bir çoğunluğunun sağlanamamasına sebep olacaktır.

Enerji Kaynaklarının Ekonomik Boyutu

Fosil enerji kaynakları uzun yıllardır en etkili enerji kaynakları olarak karşımıza çıkmaktadır. Öyle ki dünyanın pek çok yerinde doğalgaz ya da kömür kullanarak elektrik elde etme işlemleri yapılmaktadır. Ülkelerin en çok ihtiyaç duyduğu enerjilerden biri olan elektrik enerjisini nükleer santraller ile kolayca elde etmek mümkündür.

Nükleer santrallerin uzun vadede çok yüksek miktarlarda elektrik enerjisi üretebilmeleri pek çok ülke için enerji maliyetlerini düşürmektedir. Durum böyle olunca elektrik üretmek için hidroelektrik santralli daha verimsiz kalmaktadır. Ekonomik boyutundan dolayı pek çok ülke nükleer santraller kurmaya başlamaktadır.

Enerji Kaynaklarının Çevresel Boyutu

Özellikle fosil temelli enerji kaynaklarının sera gazı emisyonu son derece yüksektir. Dünya üzerinde uzun yıllardır yüksek miktarlarda kullanılan sera gazları iklim değişikliği ile birlikte küresel ısınmaya sebep olmaktadır. Bu durumu fark eden pek çok ülke fosil yakıt kullanımını azaltarak yenilenebilir ve sera gazı emisyonu düşük kaynaklara yönelmektedir.

Sera gazı emisyonu açısından en verimli enerji kaynağı ise elektrik enerjisidir. Son yıllarda otomobillerin de elektrik motorlu olarak üretilmeye başlaması ile birlikte elektrik enerjisi giderek artan bir öneme sahiptir. Fosil kaynakların bırakılarak yerine elektrik enerjisinin popüler hale gelmesi durumunda dünyanın elektrik üretiminin yeterli seviyelerde olması gereklidir. Aksi taktirde elektrik fiyatları da çok yüksek seviyelere çıkacaktır.

Elektrik Enerjisinin Avantajları

Sera gazı emisyonu açısından son derece mantıklı olan elektrik enerjisinin üretim şekli çok önemlidir. Elektrik enerjisinin kullanılması pek çok avantaja sahiptir. Bunlar:

  • Düşük karbondioksit emisyonu
  • Düşük ve karşılanabilir fiyatlar
  • Üretim kolaylığı
  • Depolama imkanları

olarak belirtilebilir.

Elektrik çevreye zarar veren ve doğal dengeyi bozan hidroelektrik santralleri ile üretildiğinde verimsiz olmaktadır ve ihtiyacı karşılamamaktadır. Bu nedenle daha yüksek verimli olan nükleer santraller kullanılmaya başlanmıştır.

Nükleer enerji santralleri doğru şekilde işletildiklerinde çevreye zararsız şekilde kullanılmaları mümkündür. Nükleer tepkimelerle çok yüksek miktarda enerji açığa çıkmaktadır ve bu enerji ile büyük miktarlarda elektrik üretmek mümkündür. Bu nedenle artan enerji talebi sebebiyle nükleer santrallerin kullanımı zorunlu hale gelmiştir.

Nükleer Santraller

Nükleer santraller yüksek miktarda elektriği kısa sürede üretme imkanına sahip olsa da bu santraller halk tarafından çok hoş karşılanmamaktadır. Çalışma şartlarında yayılan radyasyon kontrol altında tutulsa da herhangi bir kaza durumunda çok trajik olaylar yaşanabilmektedir.

Nükleer santrallere her ne kadar halk tarafından karşı çıkılsa da dünya çapında artan enerji talebi düşünüldüğünde bu santrallerin kullanılması bir zorunluluktur. Fosil yakıtlar ya da hidroelektrik, rüzgar, güneş gibi enerji kaynaklarını kullanarak yeterli enerji üretmek günümüz teknolojisi ile mümkün değildir. Durum böyle olmaya devam ettikçe nükleer enerji mantıklı bir seçenek olarak kalmaya devam edecektir.

Paylaşın

iklim değişikliği
Tukeniyoruz.com ekolojik dengenin korunması gerektiğine inanan ve bu inanç doğrultusunda hareket ederek, doğal kaynakların hızla tüketildiği dünyamızın durumunu gözler önüne sermek için kurulmuştur. Sitemizdeki yazılar birçok kaynak araştırılarak derlenmektedir. Sitemiz kaynak gösterilerek yapılan hiçbir paylaşımda sorumluluk kabul edilmeyecektir.