Küresel Isınma Nedir

Küresel Isınma Nedir?

Bilim adamları ve araştırmacıların son 50 yıldır araştırdıkları ve günümüzde ülkeler arasında ve kitleler tarafından oldukça merak konusu olan, hatta varlığına henüz inanmamış pek çok kişi bulunan küresel ısınmanın, temel kaynağı olarak atmosferdeki gittikçe artmakta olan sera gazlarının etkisi gösteriliyor. Dünyanın atmosfer kısmına yakın olan yüzeylerinde sıcaklığın 0,6°C şeklinde artmasının, 20.yy.’da belirlenmesi ile ileride artması halinde pek çok kötü hadisenin yaşanabilme olasılığının bulunduğu da göz ardı edilemez. Elbette küresel ısınmaya neden olan veya sera gazlarının artmasını sağlayan yapay ve doğal faktörler de bulunuyor.

Sera Gazları Nedir?

Bir tür bileşik olan Sera Gazları, en çok ısı tutan bileşikler olarak bilinmekte. Atmosferdeki güneş ışınlarını tutup yalıtabilme özelliğine sahip olan Sera Etkisine, bir nevi iklim belirleyicileri veya dünyadaki suların donmamasını sağlayıcılar diyebiliriz.

Karbondioksit (CO2) Etkisi

Sera gazlarının bileşiğinde bulunan gazlardan olan karbondioksitin, bilim adamları tarafından küresel ısınmada sorumlu rolü taşıdığı söyleniyor. Elbette karbondioksit, karada bitkilerin fotosentezi ve okyanuslarda ise belirli etkenler ile emilerek atmosferden kolaylıkla atılabildiğini biliyoruz. Fakat küresel ısınma, bu yöntemlerin kapasitesinin üzerinde kalarak kaçınılmaz bir CO2 salımı ile sera gazları oluşmaktadır.

Küresel İklim Değişikliğinin Başlıca Nedenleri

  • Aşırı Derecede Fosil Yakıt Kullanımı (Kömür, Petrol, Doğalgaz, Nükleer Enerji vb.)
  • Giderek Artan Popülasyon
  • Uluslararası Ticaret ve Ulaşım Araçları (Gittikçe gelişen sanayi sektörleri)
  • Sera gazlarının gittikçe artması (İnsan kaynaklı sera gazı artışı, karbondioksit (CO2) salımı özellikle şahsi araçlarımızdan bırakılan egzozlar, fabrika bacalarından, ısınmak için kullanılan yakıtlardan atmosfere doğru gerçekleşir. )

Küresel Isınmanın Sonuçları

İklimin değişimi elbette dünyamıza beraberinde birden fazla kalıcı zarar vermektedir. Bunlardan bazıları ise şunlardır diyebiliriz:

  • Buzulların erimeye başlaması,
  • Biyoçeşitliliğin büyük ölçüde zarar görmesi, mevsimsel dengesizlikler nedeniyle yaşam alanları tahrip olan hayvanların neslinin tükenmesi,
  • Yağmur miktarındaki sağanak şeklinde yağış tiplerinde artış,
  • Sağanaklara bağlı olarak fırtına ve sel hasarlarının çoğalması,
  • Denizlerdeki su seviyelerinin giderek artması, buna bağlı olarak kıyı yerleşmelerinin su altında kalma riski,
  • Yaşanılabilir alan sayısının darlaşması,
  • Tıpkı hayvanlar gibi dengesi bozulan mevsimler nedeni ile yetişemeyen bitkilerin azalması ve temel gıda ürünlerine ulaşmakta zorluğun baş göstermesi,
  • Tundraların(kutup altı iklimi) erimesi,
  • Buharlaşma miktarında artış,
  • Uzun süreçlerde gerçekleşen kuraklık ve çölleşme,
  • Kuraklıklara bağlı olarak yaşanacak su kaynakları azalımı ve susuzluk,
  • Bütün bu sağlığımıza etki edecek faktörler nedeniyle baş gösterecek olan salgın hastalıklar veya bireysel rahatsızlıklar (kalp, ciğer, böbrek, damar yolu, beyin vb. rahatsızlıkları).

Konu ile ilgili bir diğer önem teşkil eden kaynak ise 2007 Birleşmiş Milletler raporu. Küresel sıcaklık artışının ileride olabilecek etkileri şu derece artışları çerçevesinde anlatılmaya çalışılmış.

İlk tahmin, +2 °C: Su sıkıntısı baş gösterecek.

Kuzey Amerika’daki kum fırtınaları sebebiyle tarım kavramı yok olacak. Deniz seviyelerinin yükselmesinden ötürü Peru’da 10 milyon insan su sıkıntıları çekecek. Mercan kayalıkları yok olacak. (deniz suyunun aşırı karbondioksit yüzünden asitleşmesi okyanus ekolojisi ve mercanlar açısından ciddi bir problem olarak görülür. Nitekim 2045 yılında bilim adamlarına göre dünyada sadece sayılı mercan kalacak ve 2100 yılına gelindiğinde mercanlar tamamen yeryüzünden yok olacaklar.) Gezegenimizdeki canlı türlerinin yaklaşık yüzde %30’u yok olma tehlikesiyle yüz yüze gelecek.

İkinci tahmin, + 5 °C: Deniz seviyeleri 5m yükselecek

Deniz seviyesi ortalaması 70 metre olacak. Dünya’nın sahip olduğu başlıca temel gıda ürünleri tükenecek.

Üçüncü tahmin, + 6 °C: Göçler baş gösterecek

Yüz milyonlarca insan uygun iklim koşullarında rahat bir şekilde yaşamak umuduyla göçe başvuracak. Ayrıca dünyaca ünlü The Guardian dergisine göre:

“Önümüzdeki 40 Yılda 150 Milyon “İklim Mültecisi” Bekleniyor. İklimsel Adalet Vakfı’nın hazırlamış olduğu 2009 tarihli bir rapora göre iklimsel değişiklikler sebeplerinden önümüzdeki 40 yılda 150 milyon insanın evlerini ve vatanlarını terk ederek başka ülkelere sığınması bekleniyor. Sadece 2008 yılında 20 milyon insan iklim nedeniyle oluşan doğal felaketler sebebiyle göç etmek zorunda kaldılar. Nitekim şu anki koşullara bakıldığında bu sayılar giderek artacak gibi görünüyor.”

Küresel Isınmayı Önlemek İçin Neler Yapılmalı?

Bunca dünyamıza ve gelecek nesillerimize Küresel Isınmanın verebileceği potansiyel zararları gördükten sonra, bireysel veya toplumsal önlemleri olabildiğince uygulamaya çalışıp, dikkate almak çok elzem bir hale geliyor. “gelecek şu anki bizim elimizde” vurgusu ile küçük veya büyük çaplı tüm yapılabilecek maddeleri uygulamaya çalışmak hala mümkün. Fazla geç olmadan küresel ısınmayı minimuma çevirmek için, insanlık olarak elimizden gelenleri yapmalıyız.

Peki, küresel ısınmayı önlemeye yarayacak şeyler neler?

  • Başta tarım olmak üzere sera gazı teknik şekillerini azaltmak çok zor. O nedenle gelecekte sera gazı akışını kontrol edecekler için kişisel değişikler daha önemli olabilir örneğin, daha az kırmızı et ve süt ürünleri tüketilmeli.
  • Kömür gibi yenilenemeyen fosil yakıtlar yakılmamalı.
  • Daha çok yerli üretim gıdalar tüketilip, gıda atıkları minimuma gelecek şekilde azaltılmalı.
  • Uçaklar yerine trenleri, otobüsleri kullanın. Daha az fosil yakıt harcanılacak arabayı kullanmak daha az küresel ısınmaya işarettir. Daha sık yürüyüp, bisiklet kullanmak ve bireysel taşıtlarımızdan ziyade, toplu taşıma araçlarından daha çok faydalanmak önemli oluyor. Nitekim benzinli araba kullanılmayan her kilometre için 170g – 200g aralığında karbondioksitten tasarruf edilecektir.
  • Yıkadığınız çamaşırlarınızı kurutma makinesine atmayın hatta kurutma makinesi edinmemeniz tavsiye edilir. Çamaşır ipi kullanın.
  • Otomobillerin hava ve yakıt filtrelerini sık sık temizlemeniz önerilir çünkü kirli filtreler aracınızın daha çok yakıt kullanılmasına sebep oluyor.
  • Daha az sıcak su kullanmak kulağa garip gelebilir fakat suyu ısıtmak için doğal akan soğuk sudan elbette daha çok fazla enerji kullanmak gerekiyor. Daha az su tüketen bir duş başlığı ile normal duş başlığınızı değiştirerek 175kg, giysileri soğuk su veya ılık suda yıkayarak da 250kg seviyelerine kadar büyük ölçülerde karbondioksit (CO2) tasarrufu yapılabilir.
  • Standart fazla yakan ve ısınan ampullerinizi, LED ampuller ile değiştirmek, size yılda 75kg karbondioksit tasarrufu sağlıyor.
  • Isınma gibi alanlarda güneş enerjisi (yenilebilir kaynaklar ile çalışan sistemleri) kullanmak,
  • Çöplerin geri dönüşümünü sağlamak. Ayrıştırmak da önemli. Örnek olarak 1 sene içinde, evden çıkan çöplerin sadece yarısı dahi geri dönüştürülürse 1200kg’a kadar karbondioksit (CO2) tasarrufu sağlanabilir.
  • Elektronik cihazları bir süre boyunca tamamen kapatmak,
  • Her yıl bir ağaç dikmek (Bir ağaç, bütün ömrü boyunca yaklaşık 1 tona yakın karbondioksit emmektedir.) , ormanlaştırma çalışmalarına destek vermek ve var olan ormanları korumak,
  • Tarım alanlarında olabildiğince organik maddeleri kullanmak,
  • Lastik basınçlarını kontrol etmek. Düzgün şişirilmiş lastikler, alınan yolu litre hesabı ile %3 oranında artırır. Her 4 litre benzin tasarrufu ile ise, 10kg karbondioksitin açığa çıkmasını engeller.
  • Ambalajlı ürünlerin tüketimi ne kadar azaltılırsa, çöpler de doğru orantıda azalma gösterecektir.
  • İç mekânları ısıtan sistemler, kışın 2 derece daha düşük, yazın 2 derece daha yüksek ayarlanırsa, yılda 1000 kilograma kadar karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
  • Elektronik cihazlarınızı kullanmadığınız zamanlarda “stand by” konumunda değil de tamamen kapalı halde tutulmalısınız. Bu sayede senede 450kg karbon gazından tasarruf edebilmeniz mümkün.
  • Güneş enerjisi kullanan sistemler kurmak. Işıklandırma, elektrik santralleri vb.
  • Ormanlar yerine daha küçük park, bahçe, sahil veya göl kıyılarında piknik yapmanız, ormanlara hem daha az zarar verilmesini ve orman yangınlarını önleyecek, hem de ormanların temizlik ve oksijen seviyelerini korumasına yardımcı olacaktır.

Türkiye Objektifinden Küresel Isınma

Ülkemiz, şüphesiz ki küresel ısınmadan en çok etkilenecek pozisyonlardan birinde yer alıyor. Üç tarafı denizlerle çevrili olması, her alanında farklı etkilenecek iklim çeşitliliği vb. gibi faktörler, örneğin Güneydoğu Anadolu gibi bir bölgenin daha da kuraklaşıp çölleşmesine, bundan kaynaklanacak muhtemel kuzey yönlerine büyük göçleri de beraberinde getirecektir. Kıyı kesimlerinde yerleşmelerin fazla olduğu Türkiye, küresel ısınmanın getirisi olacak su seviyelerinin yükselmesi ile birçok kıyı kesimlerini suların altına bırakmak zorunda kalacak. Birçok tarihsel yapıya da ev sahipliği yapan Türkiye, tarihi bazı eserlerini kaybedebilir.

Küresel Isınma Nedir
Küresel Isınma Nedir
Paylaşın

iklim değişikliği
Tukeniyoruz.com ekolojik dengenin korunması gerektiğine inanan ve bu inanç doğrultusunda hareket ederek, doğal kaynakların hızla tüketildiği dünyamızın durumunu gözler önüne sermek için kurulmuştur. Sitemizdeki yazılar birçok kaynak araştırılarak derlenmektedir. Sitemiz kaynak gösterilerek yapılan hiçbir paylaşımda sorumluluk kabul edilmeyecektir.